fbpx

İletişimi Engelleyen Durumlar

İletişimi Engelleyen Durumlar

Çocukların iletişim çabaları ve girişimleri, zaman zaman, çevrelerindeki kişiler tarafından çeşitli şekillerde engellenir. Bu engellemeler, çoğu kez, farkında olunmadan yapılır. Anne-baba ve öğretmenlerin bu engellemelerden kaçınma yönünde çaba gösterebilmeleri için, öncelikle, bu engellemeleri tanımaları gerekir. Aşağıda, bu engellemelerin üçü sıralanmaktadır:

  1. Çevresel engellemeler:Her şeyi ortamda hazır bulundurarak, çocuğun bir şeyler istemesine fırsat vermemek. Örneğin, sofrayı her zaman eksiksiz hazırlamak, TV’de her zaman çocuğun en çok sevdiği programları açmak vb.
  2. Beklentisel engellemeler:Çocuğu iyi tanımamak nedeniyle düşük beklentilere sahip olmak; dolayısıyla, çocuğa bir sonraki basamağı öğretmeye çalışmamak. Örneğin, birkaç sözcüğü bir araya getirebilecek düzeydeki çocuktan tek sözcüklük ifadeler beklemek.
  3. Sözel engellemeler:Aşırı liderlik üstlenerek çocuğun iletişim girişimi başlatmasına fırsat vermeksizin bütün durumlarda iletişimleri başlatmak.

İletişim Engellerini Önlemek ve İletişim Gelişimini Desteklemek İçin Öneriler

Oyun ortamlarında, sosyal ortamlarda ya da eğitim ortamlarında çocuklarla etkileşimde bulunurken belli ilkelere dikkat ederek, iletişim fırsatlarını en iyi şekilde değerlendirebiliriz.

Bunlar;

  1. Güdüleyici ortamlar hazırlamak:

İletişime zemin hazırlayacak ve heves yaratacak ortamlar seçmeye ya da oluşturmaya çalışın. Yeğlenen kişiler, oyuncaklar, araç-gereçler ve etkinlikler, ortamın güdüleyiciliğini arttırıcı öğelerdir. Ayrıca, çocuğun farklı nesne ya da etkinlik seçenekleri arasından seçim yapmasını sağlayın. Kendi seçtiği durumlarda bulunmak, çocuğun iletişimde bulunma isteğini arttırır.

  1. İletişimsel fırsatlar yaratmak:

Herhangi bir durumda çocuğun öncelikle ne isteyebileceğini kestirin ve çocuğun bu nesneye ulaşmasını bir süre engelleyin. Çocuk bu nesneyle ilgili bir iletişimsel girişimde bulunduğunda, nesneye ulaşmasını sağlayın. Örneğin, sofraya çorba kâsesini koyup kaşığı koymamayı deneyin ve çocuğun kaşıkla ilgili herhangi bir iletişim girişimi başlatmasını bekleyin. Kaşığı, böyle bir girişimden (örneğin, sesten ya da jestten) sonra verin.

  1. Gereksiz sorular sormaktan kaçınmak:

Çok soru sormak, sanıldığı gibi, dil gelişimine katkıda bulunmaz. Özellikle şu tür soruları gereksiz yere sormaktan kaçının:

– Bu ne? • Ne yapıyorsun? • Bunun adı ne?

Çocuklara, yalnızca yanıtını gerçekten merak ettiğiniz sorular sorun!

  1. Çocuğun yaptıklarıyla ilgili yorumlarda bulunmak:

Çocuğun neler yaptığını gözleyerek, bu gözlemlerle ilgili yorumlarda bulunun. Diğer bir deyişle, çocuğun içsel konuşmalarını tahmin ederek, bunları söylemeye çalışın. Örneğin:

– Galiba bebeğimizin karnı acıkmış.

(Çocuk bebeğe mama yedirmeye çalışıyor)

– Iğğn, ığğn, düt, düt.

(Çocuk arabasıyla oynuyor)

– Biraz gezinsek mi acaba? Hadi biraz dolaşalım.

(Çocuk parkta gezinmeye başladı)

  1. Beklemek ve işaret vermek:

Çocukla sohbet ederken, sıra ona geldiğinde, kendisinden karşılık beklediğinizi belirtin. Nasıl mı?

– Çocuğun gözlerinin içine bakarak

– Dudaklarınızı hafifçe aralayarak

– Kaşlarınızı kaldırarak

– Çocuğa doğru hafifçe eğilerek

Çocuk karşılık verinceye kadar duraklayın ve çocuktan hiçbir yanıt gelmeyeceğinden emin oluncaya kadar söze girmeyin. Beklemekte zorlananlar, içlerinden beşe kadar saymayı deneyebilirler. Çocuk hiç sözcük kullanmasa bile, çıkardığı sesleri ve yaptığı jestleri onun sohbete katılımı olarak kabul edin.

  1. Abartılı jest, mimik ve ses tonu kullanmak:

Konuşurken, ses tonu değişimleri, yüz ifadeleri ve vücut hareketleri de kullanın. Bunun iki yararı olabilir:

– Çocuğun, sizin söylediklerinizi anlama olasılığını arttırmak

– Çocuğun ilgisini çekmek

  1. Model olmak:

Çocuğun yanlışlarını düzeltmek yerine, ona model olmaya çalışın. Örneğin: • Tağs. • Hayır, tavşan. Söyle bakayım: Tav-şan.

Yukarıdaki örnekte, çocuğun yanlışı düzeltilmekte; bu nedenle de, karşılıklı konuşma kesintiye uğratılmaktadır. Alternatif olarak, şu şekilde model olmayı deneyebilirsiniz:

– Tağs.

– Evet, tavşan.

  1. Kısa ve anlaşılır konuşmak:

Konuşmanızı, çocuğun dil gelişimi düzeyine uygun şekilde basitleştirin. Örneğin, çocuk tek sözcük düzeyindeyse, siz de birkaç sözcüklük cümleler kurmaya çalışın. Ayrıca, biraz yavaş ve bir cümleden diğerine geçerken kısa bir ara vererek konuşmaya özen gösterin.

  1. Sohbete katılmayı ödüllendirmek:

Çocuğun sözel olan ya da olmayan tüm iletişim girişimlerini mutlaka ödüllendirin. Olası ödüller:

– Gülümsemek

– Gıdıklamak

– Sohbeti hoş bir şekilde sürdürmek

– Onaylamak: Evet, tabii ki, çok haklısın…

  1. Göz kontağı kurmak:

Çocukla iletişimde bulunurken, göz kontağı kurmaya çalışın. Ancak, bu konuda çok ısrarcı olup da çocuğu tedirgin etmekten de kaçının. Anlık göz kontaklarını bile kabul edip iletişimi sürdürerek çocuğu ödüllendirin.

  1. Etkileşimi eğlenceli hale getirmek:

Çocukla etkileşirken rahat, mutlu ve neşeli olun. Ayrıca, çocuğun ilgisini çeken sözcüklere yer vermeye özen gösterin. Konuşmak can sıkıcı ve sinirlendirici bir uğraşsa, çocuk neden bu zahmete katlansın?

Henüz Konuşmayan Çocuklarda İletişim Gelişiminin Desteklenmesi

Eğer çocuk seslerle ya da jestlerle bir şeyler iletmek amacıyla girişimde bulunmuyorsa, çalışmaya, kurmalı ya da itmeli oyuncaklarla başlayın. Sıra alarak oynanan oyunlar, dil ve iletişim gelişimine katkıda bulunur.

Örneğin:

– Sırayla arabayı birbirinize itebilirsiniz.

– Sırayla tavşancığı kurabilirsiniz.

– Sırayla birbirinize top atabilirsiniz.

Hangi oyuncakla başlayacağınıza, çocuğun ilgilerini gözleyerek karar verin. Eğer çocuk hiçbir şeyle ilgilenmiyorsa, topla başlayın ve şu şekilde oynayın:

– Çocukla aranızda küçük bir mesafe bırakarak yere karşılıklı oturun.

– Bir-iki-üüüç diye sayarak topu çocuğa yavaşça yuvarlayın.

– Çocuğun topu tutmasına yardımcı olun.

– Çocuğun ellerini topun üzerine, kendi ellerinizi de çocuğun ellerinin üzerine koyun.

– Bir-iki-üüüç diye sayarak topu kendinize yavaşça yuvarlayın.

– Bu çalışmaya her gün yer verin.

– Her bir çalışmadaki denemelerin sayısını yavaş yavaş arttırın.

– Çocuk kendiliğinden topu yuvarlar hale geldiğinde, aranızdaki mesafeyi de yavaş yavaş arttırın.

 

İyi Çalışmalar

Burcu KAYA

Okul Öncesi Öğretmeni

ABA Program Koordinatörü

EĞİTİMDE AİLENİN ROLÜ

EĞİTİMDE AİLENİN ROLÜ

Eğitim ailede başlayan bir süreçtir. Çocuklar ilk deneyimlerini aile içinde yaşar. Özellikle öğrenme güçlükleri ve davranış kısıtlılıkları olan çocuklar onlara sunulan öğrenme fırsatlarıyla deneyim kazanır ve deneyimlerini geliştirirler. Bu nedenle anne –babanın çocuğuyla kurduğu ilişkide gelişimine destekleyici bir yaklaşımda olması zorunludur. Ailenin eğitimsel sürece katılması, çocuğun eğitimde kazandığı davranışları günlük yaşama
geçirebilmesine katkıda bulunur. Aile, eğitsel yaklaşımları ne kadar bilir ve uygularsa günlük yaşamdaki her fırsatta çocuğuna o kadar yeni davranışlar kazandırma olanağına sahip olur. Yapılan bir araştırma sonucuna göre; ailelerinin eğitime katılım göstermedikleri çocuklarda başarı oranı % 8 iken, ailelerinin eğitime katılım gösterdiği çocuklarda başarı oranı %80 civarındadır.

ÇOCUĞUMUN EĞİTİMİNDE AKTİF OLARAK ROL ALMAK VE GELİŞİMİNE DAHA FAZLA KATKIDA BULUNMAK İÇİN NELER YAPABİLİRİM?
Seminerlere katılın, eğitim yöntemleri ile ilgili bilgi edinin. Haftada bir (gerekiyorsa daha sık) yapılan Uygulamalı Aile Eğitimlerine mutlaka katılın. Koordinatör Aile Terapist Toplantılarında çocuğunuz ile yakın iletişimde bulunan tüm kişilerin bulunmasını sağlayın. Ev ziyareti hizmetimizden mutlaka yararlanın. Belli periyodlarla ev ziyareti talep edin. Her tür sorunuz ve ihtiyaç duyduğunuz konularda koordinatörünüzden görüşme talep edin. Çocuğunuzun biten becerilerini takip edin ve günlük yaşamınıza katmaya çalışın. Seans sonunda o günkü çalışmalar hakkında terapistinizden bilgi alın.

 

Düzenleyen
Elif SANAL ÇALIK
Psikolog
ABA Program Koordinatörü
Yardımcı Direktör

ALTERNATİF İLETİŞİM SİSTEMLERİ PECS

ALTERNATİF İLETİŞİM SİSTEMLERİ
PECS
Pecs uygulamalı davranış analizine dayalı bir alternatif iletişim sistemidir. Normal dil ve iletişim
gelişimi aşamalarına göre planlanmıştır. Öncelikle temel iletişim becerilerini kazandırmayı, daha sonra
ise belli mesajları iletmeyi öğretmeyi hedefler. Mesaj iletiminde, önce tek resimler kullanılır. Giderek
birden fazla resmin bir araya getirilmesiyle, cümleler kurulur.
PECS sistemi Amerikalı psikolog Andy Bondy ve konuşma terapisti Lori Frost tarafından
geliştirilmiştir. Bu yöntem, iletişimi bir büyüğün yönetmesi yerine çocuğun başlattığı ve lider olduğu,
çocuğa istediği bir nesneyi elde etmek için, o nesneyi resmiyle değiş tokuş etmeyi öğreten bir
yöntemdir. Konuşamayan ya da kelime hazinesi olup da düzenli ve anlaşılır şekilde iletişimde
bulunmayan her çocuğa öğretilebilir.
Amerika Birleşik Devletleri’ nin Delaware eyaletindeki Otizm Projesi, PECS sistemi ile bir seneden
fazla eğitim gören çocukların %76’ sının, bu sistemi iletişim amaçlı kullandıklarını ya da konuşmayı
kullanmayı artırdıklarını tespit etmiştir. Bu araştırmada PECS sistemi ile çocukların konuşmayı da
öğrenebildikleri, kendilerine göre kolay bir iletişim yöntemi kullandıkları için onların daha sakin ve
mutlu oldukları görülmüştür.
Araştırmalar göstermektedir ki;

—PECS kullanımı sözel iletişim olmayan çocuklarda konuşma başlamasını olumlu etkilediği gibi
konuşan çocukların konuşma kalitesi ve işlevselliğini artırmaktadır. Delaware Otistik Programı
dahilinde 1 yıl boyunca PECS kullanan çocukların %75’inde konuşma başlarken %80’inde işlevsel
konuşma başlamıştır.

—PECS kullanılan çocuklarda davranış problemlerinde azalma gözlemlenmiştir.

İŞARET DİLİ
Supervizörümüz, Nıcky Nukte ALTIKULAÇ’ın Bu Konudaki Görüş Ve Düşünceleri Aşağıdaki Gibidir;
Yapılan araştırmalara göre işaret dilinin, çocuğun ses çıkarma hızını arttırdığı sonucu ortaya çıkmıştır.
Şu an Atlanta’da 6 aylık normal gelişimi olan bebeklere büyük bir hastane içinde işaret dili kursları
verilmektedir. Hatta popülerliği Hollywood’a kadar ulaşmış durumdadır.
İşaretleri sesli kelime ile beraber kullandığınız sürece “çocuğum işaret dili kullanırsa konuşmaz”
endişesinde olmanıza gerek yok. Çünkü işaret dilini destekleyici, alternatif bir iletişim aracı olarak
kullanırken, nihai amacımız tabii ki çocuğumuzun kelimeler ile konuşmasıdır.

Düzenleyen
Burcu KAYA
Okul Öncesi Öğretmeni
ABA Program Koordinatörü

ABA Yöntemi

ABA Yöntemi

Bu yöntemde bireyin davranışları ve davranışlarıyla ilgili çevresel faktörler detaylı olarak
incelenir ve analiz edilir. Davranış değiştirme yaklaşımları arasında en sık kullanılan
yöntemdir.

Aba Yaklaşımının Güçlü Yanları;
– Kısa zamanda olumlu davranışlar kazandırma, problem davranışların azaltılması, davranış
değiştirme mümkün olmaktadır.
– Aba, somut gözlemlerden yola çıkar ve böylece bireye kazandırılmak istenen davranışın
gözlemlenip gözlemlenmemesi önemlidir.
– Uygulanan pekiştirme tarifeleriyle davranışın kalıcılığını sağlamak mümkündür.
– Öğretmenler ve diğer kişiler tarafından göreceli olarak daha rahat öğrenilir.
– Sürekli yapılan değerlendirmelerle eğitimin etkililiğinin artması sağlanır.
– Bilimsel dayanaklı bir uygulamadır.
– Farklı özellikteki bireylerle farklı ortamlarda ve farklı davranışlara yönelik olarak kullanılabilir.
– Çok çeşitli becerilerin öğretiminde kullanılabilir.
– Bireylerin bağımsız yaşam becerilerini dikkate alarak işlevsel olan becerilerin öğretimine
önem verir.
– Somut verilere dayanır (data-analiz) vs.

Eleştiriler;
– Veri toplama ve analiz sürecinin zaman alması
– Pekiştireçlerin rüşvet olarak düşünülmesi
– Bireyleri robotlaştırdığı

Ancak;

– Sistematik veri toplama ve değerlendirmeler öğretimsel kararlar almak için sağlam temeller
oluşturmaktadır.
– Yeni davranışın kazandırılması ancak pekiştireçlerin etkili bir şekilde kullanıldığında ve sistemli
olarak silikleştirildiğinde mümkün olmaktadır. Bunun dışında rüşvet hak edilmeyen ve uygun
olmayan durumlarda verilmektedir.
– Uygulamalı davranış analizine dayalı öğretim yöntemlerinde hak edilmeyen ya da uygun
olmayan yöntemler söz konusu değildir.
– Uygulamalı davranış analizine dayalı eğitimlerin bireyler üzerindeki olumlu etkileri bilimsel
araştırma sonuçlarıyla desteklenmiş olmakta ve güçlü yanları nedeniyle öğretim ve eğitim
ortamlarında sıklıkla kullanılmaktadır.

 

Düzenleyen
Burcu KAYA
Okul Öncesi Öğretmeni
ABA Program Koordinatörü

ABA’yı Algı’lamak Röportajları S.B.

14 Haz 2017 Röportaj

“ABA’yı ALGI’lamak” kapsamında çocuğuna “ABA’ dan eğitim aldıran velilerle röportajlar.

AMAÇ: ABA eğitimi almış velilerle röportaj yaparak, sistemi bilmeyen, ABA programının avantajlarını bilmeyen kişilere yol gösterici olmak.

ABA’yı Algı’lamak Röportajları – Fehime KILIÇDAĞI

26 May 2017 Röportaj

“ABA’yı ALGI’lamak” kapsamında çocuğuna “ABA’ dan eğitim aldıran velilerle röportajlar.

AMAÇ: ABA eğitimi almış velilerle röportaj yaparak, sistemi bilmeyen, ABA programının avantajlarını bilmeyen kişilere yol gösterici olmak.

 

ABA’yı Algı’lamak Röportajları S.Ç.

1 Mar 2017 Genel, Röportaj

“ABA’yı ALGI’lamak” kapsamında çocuğuna “ABA’ dan eğitim aldıran velilerle röportajlar.

 

AMAÇ: ABA eğitimi almış velilerle röportaj yaparak, sistemi bilmeyen, ABA programının avantajlarını bilmeyen kişilere yol gösterici olmak.

Diğer Videolarımız

“ABA’yı ALGI’lamak” kapsamında çocuğuna “ABA’ dan eğitim aldıran velilerle röport
Show More

ABA’yı Algı’lamak Röportajları O.Y.

22 Şub 2017 Genel, Röportaj

“ABA’yı ALGI’lamak” kapsamında çocuğuna “ABA’ dan eğitim aldıran velilerle röportajlar.

 

AMAÇ: ABA eğitimi almış velilerle röportaj yaparak, sistemi bilmeyen, ABA programının avantajlarını bilmeyen kişilere yol gösterici olmak.

 

ABA’yı ALGI’lamak Röportajları – Y.C.

24 Ağu 2016 Genel, Röportaj

“ABA’yı ALGI’lamak” kapsamında çocuğuna “ABA’ dan eğitim aldıran velilerle röportajlar.
 

AMAÇ: ABA eğitimi almış velilerle röportaj yaparak, sistemi bilmeyen, ABA programının avantajlarını bilmeyen kişilere yol gösterici olmak.

 

 

Otizm ve Uygulamalı Davranış Analizi (UDA) – BengüTürk TV – Hayata Dair

20 Ağu 2016 Basında Biz, Genel

Algı ABA Terapi Merkezi ABA (Applied Behavior Analysis) Program Koordinatörü Psikolog Elif SANAL Röportajı – BengüTürk TV Hayata Dair Programı 18 Ağustos 2016

 

 

1 2 3 4 6

Search

+